Sekreti që vendos Greqinë në mes të furnizimit të baterive?

Rëndësia strategjike e njoftimit të fundit shkëputet nga ana pure financiare: marrëveshja e shpallur lidhur me industrinë minerare shqiptare përfshin një pjesë të konsiderueshme kapitali investues amerikan dhe mbështetje teknike nga kompani me bazë në SHBA, duke e bërë projektin më shumë se një thjeshtë investim lokal. Ky fakt e vendos iniciativën në qendër të përpjekjeve perëndimore për sigurimin e materialeve kritike për bateritë.

Aktori kryesor operacional do të jetë një ndërmarrje e re shqiptare në pronësi të përbashkët. Filiali i grupit grek, AKTOR Metal, do të kontrollojë 51% të bashkëpronësisë, ndërsa BNI Foundation do të mbajë 49% përmes strukturave të veta. Organizata partner është e angazhuar prej kohësh në projekte rajonale në sektorë si energjia, shëndetësia dhe turizmi, dhe bashkëpunimi përfshin transferin e të drejtave të shfrytëzimit dhe licencave ekzistuese.

Zona e interesit është qartë e përcaktuar: rreth Bilishtit. Vlerësimet e burimeve tregojnë prani të madhe minerale — më shumë se gjysmë milioni ton nikel dhe rreth 25 mijë ton kobalt — shifra që e rendisin depozitën ndër më të mëdhatë në Evropë për këtë lëndë të parë. Marrëveshja nuk kufizohet vetëm te nxjerrja; ajo përfshin edhe ndërtimin dhe funksionimin e kapaciteteve të përpunimit të nevojshme pranë zonës.

Konteksti global i projektit lidhet me dominimin kinez në zinxhirin e përpunimit të nikelit dhe kobaltit. Përpjekjet perëndimore po synojnë të zbusin këtë varësi duke sjellë furnizim dhe përpunim më të pavarur, përbërës kyç për bateritë litium-jon që përdoren në automjetet elektrike dhe sistemet e ruajtjes së energjisë.

Lëvizja u shoqërua me takime në Tiranë: drejtuesi i grupit AKTOR, Aleksandros Eksarkhos, pati një vizitë disa ditore gjatë së cilës u takua me kryeministrin Edi Rama, dhe vizita u ndoq nga angazhime diplomatike që përfshinin ambasadoren amerikane në Athinë, Kimberly Guilfoyle. Këto takime theksuan përmasën rajonale dhe interesin ndërkombëtar të projektit.