Pse SHBA duhet të ndërhyjë për shqiptarët e Maqedonisë së Veriut?

Një grup lobues shqiptar me bazë në SHBA paraqiti alarm të fortë gjatë një radhitjeje zyrtare në Selinë e Shtetit, ku liderët e tij diskutuan me David M. Maher, i deleguar për çështjet e këtij shteti në administratën amerikane.

Takimi erdhi ndërsa tensionet shfaqen në rrugë: protesta të studentëve të drejtësisë shërbyen si shkas për të nxjerrë në dritë probleme më të thella, jo vetëm shqetësime afatshkurtra.

Sipas delegatëve, problemi kryesor lidhet me tkurrjen graduale të të drejtave gjuhësore të komunitetit shqiptar dhe me goditjet sistematike ndaj frymës që i dha baza marrëveshja e Ohrit.

Ata vërejnë se debati publik në Shkup është kthyer në një tunel i mbushur me gjuhë teknike: klauzolat e ligjit, opinione nga komisione ndërkombëtare, mekanizma rregullues, çështje zbatimi dhe propozime ndryshimesh ligjore.

Këshilli argumenton se këto tema po përdoren për të zhvendosur vëmendjen larg çështjes themelore, dhe se strukturat politike maqedonase i shmangen qëllimisht bashkëbisedimit të thellë.

Në bisedë u ngrit pyetja thelbësore: a njihet komuniteti shqiptar si bashkëkrijues i shtetit në të njëjtën masë, apo i lejohet vetëm statusi i tolerancës?

Për përfaqësuesit e organizatës, përgjigjja nuk është teorike, por vendimtare për drejtimin politik dhe shoqëror të Maqedonisë së Veriut.

Ata përmendën shenja të qarta: vonesa dhe rezistencë institucionale ndaj zbatimit të normave gjuhësore dhe rritje të retorikave kundër shqiptarëve, që sipas tyre tregojnë dështimin e këtij testi.

Delegacioni paralajmëroi se nëse baza e marrëveshjes zëvendësohet me një qasje minimale toleruese, rruga euroatlantike e vendit mund të komprometohet.

Në sfond, zyrtarët amerikanë po përgatiten të rrisin fokusin mbi Ballkanin Perëndimor, ndërsa komuniteti shqiptar në Maqedoni po kërkon masa konkrete dhe jo thjesht premtime për ruajtjen e të drejtave të tij.