Ja pse një libër i ri po trondit historinë e Apolonisë

Një libër i ri i përkushtuar studimit të qytetit të lashtë sjell në dritë evidenca arkivore dhe materiale arkeologjike që imponojnë një lexim të ri të zhvillimit urban të Apolonisë. Gjetjet nuk janë thjesht ilustruese; ato kërkojnë ndryshim në skemat kronologjike të njohura.

Vepra rikthen në skenë periudhën kur qyteti lulëzoi, mbi dy mijë vjet më parë, dhe e paraqet Apoloninë si një nga qendrat kryesore të zonës. Disa studiues vlerësojnë shkallën e tij të zhvillimit duke bërë një krahasim me Pompein.

Pas vlerësimit institucionar për t’u futur në programet parauniversitare, libri u shënua si pikë referimi. Në Muzeun Historik të Fierit u mbajt një seancë debatimesh ku u shqyrtuan metodat, interpretimet dhe konsistenca e burimeve që autori paraqet.

Çështjet që kishin qëndruar të hapura — si data e saktë e themelimit, vendndodhja historike e Nimfeut dhe mënyra si funksiononte skllavëria në komunitet — shtrohen me prova. Sipas analizave të reja, ekziston mbështetje për tezën se themelimi i Apolonisë ka ndodhur në kohë të afërt me Dyrrahun.

Libri përshkruan mënyra jetese të banorëve, strukturat shoqërore dhe manovrat politike që i dhanë qytetit një peshë vendimtare në skenën e kohës. Pasqyrat e jetës së përditshme, nga shtëpitë te hapësirat publike, i japin studiuesve burim konkret për rekonstruktim.

Botimi shfaqet si kulmim i një pune të gjatë kërkimore. Autori Bashkim Vrekaj, i njohur për një seri punimesh mbi Apoloninë, përmbledh këtu konkluzionet dhe dokumentet që mbështesin argumentet e tij shkencore.