Çfarë fsheh ulja 20% e akcizës së karburanteve?

Vendimi i qeverisë për të ulur akcizën me 20% vjen ndërkohë që çmimi i karburantit ka kaluar pragun e 200 lekëve, dhe shumë konsumatorë e perceptojnë masën si një pranim i vonuar i një ngarkese ekonomike të gjatë. Ndikimi i këtij zbritjeje në shportën familjare do të vlerësohet gjatë javëve në vijim.

Për më shumë se 12 vjet është debatuar publikisht se taksat ndikojnë në çmimin final; gjatë kësaj periudhe autoritetet shpesh i kanë minimizuar këto lidhje. Kur çmimet u rritën ndjeshëm, politika fiskale u bë objekt ndërhyrjeje, çka tregoi se shmangia e diskutimit nuk zgjidh problemin.

Shifra e sjellë në diskutim është se rreth 60% e çmimit të një litri përbëhet nga elementë fiskalë, një përqindje që e vendos vendin në nivele të larta krahasuar me shumë vende përreth dhe disa vende të BE-së. Kostoja e karburantit pasqyrohet në transport, artikuj ushqimorë dhe shërbime, duke bërë që rritjet të reflektohen shpejt në buxhetet familjare.

Struktura e tregut rëndon situatën: një numër i kufizuar operatorësh dominon furnizimin dhe konkurrenca e vërtetë mbetet e mangët. Pa instrumente rregullatore të forta dhe pa masa për të fuqizuar rivalitetin, rritjet e çmimeve kanë sjellë të ardhura më të larta për buxhetin, ndërkohë që konsumatori përballet me koston.

Në këtë kontekst ka kërkesa për një debat të hapur dhe transparent në Parlament mbi përbërjen e çmimeve dhe modelin fiskal. Nevojitet një qasje e re që ul barrën për familjet, rrit transparencën mbi përbërjen e çmimit dhe krijon kushte më të favorshme konkurruese në shërbim të konsumatorit.